Αντικαταθλιπτικές οδηγίες από μια αισιόδοξη καταθλιπτική

Γράφει η Νανά Παλαιτσάκη

2.331

Αν νιώθεις ασφαλής μένοντας στο κρεβάτι, αν αποφεύγεις να συναντάς παρέες, αν έχεις ενοχές γιατί δεν μάζεψες τα λεφτά που ήθελες, αν έχει αποκάμει γιατί έχασες αγαπημένους, αν νιώθεις μια απίθανη αδιαφορία για όλα που γίνονται έξω από σένα και αν βρίσκεις τον εαυτό σου δύσμορφο, άτυχο, αποτυχημένο και μόνο, μπορούμε να γίνουμε φίλοι.

Καταρχάς δεν είμαι ούτε ψυχίατρος, ούτε ψυχολόγος. Είμαι γυναίκα που αν δεν με απατά η μνήμη μου, τα διαστήματα που ένιωθα μόνο θλίψη, ήταν τα διαστήματα που δεν βρισκόμουνα σε μια υποβόσκουσα κρίση πανικού με πολλά συμπτώματα κατάθλιψης.

Θα ξεκινήσω με τα συμπτώματα:

Έδειχνα κοινωνική και χαρούμενη αλλά δεν ήμουν. Το «χταπόδι» της θλίψης υπήρχε πάντα στην σκέψη. Θλίψη για τις απώλειες τις οικογενειακές, θλίψη για τις πεποιθήσεις που μου είχε καλλιεργήσει η οικογένεια, θλίψη για την μαμά που την έβλεπα κυρίως θλιμμένη, θλίψη γιατί φοβόμουνα ότι κάτι θα συμβεί και θα μου σταματούσε την χαρά γι’ αυτό που ζούσα την στιγμή που το ζούσα. Γιατί αυτό; Μα γιατί είχα την πεποίθηση ότι αφού η μαμά ήταν «άτυχη», η οικογένεια ήταν «άτυχη» , άρα και εγώ γιατί να ήμουνα τυχερή;

Όταν έζησα την «έκρηξη της δημοσιότητας» το διαχειρίστηκα πάντα σαν κάτι πιο εφήμερο και από το προσωρινό, συναίσθημα που από την μία με συγκράτησε στον πραγματικό κόσμο, αλλά από την άλλη δεν μου επέτρεψε ποτέ να εκφράσω την χαρά της νίκης.

Θυμάμαι ότι όταν ήμουν παντρεμένη με τον Κώστα, μου ζητούσε να βγούμε έξω τα βράδια, γιατί συνήθως πάντα φίλοι μας καλούσαν και εγώ έψαχνα χιλιάδες δικαιολογίες για να το αποφύγω. Όταν πήγαινα, ενώ περνούσα πάρα πολύ καλά, ήθελα να γυρίσω σπίτι και να κουκουλωθώ κάτω από τα σκεπάσματα.

Όταν το μυαλό μου δεν ήταν απόλυτα απασχολημένο με την «έκτακτη επικαιρότητα» έκανε σλάλομ στα πιο σκοτεινά υποθετικά σενάρια που θα μπορούσαν να συμβούν.

Δεν ξέρω αν σας έχει συμβεί, αλλά όταν «ξεκουμπώνει» το γαϊτανάκι των θλιβερών σκέψεων, όπου η μία, υποδέχεται την επόμενη, εύκολα φτάνεις να βλέπεις τον εαυτό σου σ’ ένα παγκάκι, όπου τα ποντίκια είναι τα μόνα κατοικίδια που μπορείς να έχεις γύρω σου.

Παράλογο για έναν ορθολογιστή, αλλά για μένα το πιο εύκολο ήταν ένα συνεχές «κατηγορώ» για τον εαυτό μου και για τις αποφάσεις που είχα πάρει από την στιγμή της εφηβείας μου και μετά.

Όλα αυτά τα βαρίδια, γινόντουσαν τόνοι, όταν ήμουν υποχρεωμένη ν’ αποδεικνύω κάθε μέρα ότι αξίζω την εμπιστοσύνη όσων μ’ εμπιστεύτηκαν, σε σημείο που έφτανα να ξεπεράσω τα όρια της σωματικής αντοχής για να μην σκέφτομαι.

Κάθε «στραβή» στην δουλειά, την μετέφραζα ως δική μου παράβλεψη να έχω προβλέψει τα γεγονότα. Ήθελα να είμαι η έχουσα τον πλήρη έλεγχο των πάντων, όταν τίποτα απολύτως στην καθημερινότητα μου δεν εξαρτιόταν από μένα. Τι μπορούσα να ρυθμίσω; Η δουλειά μου ήταν στην ενημέρωση. Μια ενημέρωση που κάποτε μας κρατούσε σε βάρδιες 24 ωρες εξαιτίας πολέμων, τρομοκρατικών χτυπημάτων, φυσικών καταστροφών, μεγάλες περιόδους που επιφανείς της πολιτικής και καλλιτεχνικής ζωής αρρώσταιναν βαριά, φονικών και στην τελική αλλεπάλληλων γεγονότων που μ’ έκαναν ν’ απουσιάζω και από πάρτι παιδικά και από γιορτές του γιού μου στο σχολείο..

Όλη αυτή η διαχείριση του ανέφικτου με εξάντλησε.

Κάποτε τα συμπτώματα ήταν νευρικότητα, αδυναμία συγκέντρωσης, αίσθημα πανικού και ατελείωτου άγχους για την καθημερινότητα.

Τελικά τα χειρότερα που φοβόμουνα για δεκαετίες δεν ήρθανε ποτέ, αν και η μαμά αρρώστησε και πέθανε, η γιαγιά μου επίσης, ο αγαπημένος μου παππούς, μερικά τετράποδα που λάτρευα.. Αν ένιωσα πόνο; Φυσικά. Αλλά κατάλαβα ότι ο ΠΟΝΟΣ ΕΙΝΑΙ ΔΑΣΚΑΛΟΣ. Υπάρχει για να μας δείχνει τον δρόμο που θα διασχίσουμε όλοι αναγκαστικά για να φτάσουμε να καταλάβουμε τι σημαίνει ευτυχία.

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΣΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΩΝ ΜΝΗΜΟΝΙΩΝ

Λοιπόν αν δεν είχαμε πάθει κατάθλιψη τα τελευταία δέκα χρόνια με όσα συμβαίνουν δεν θα ήμασταν άνθρωποι.

Είναι χρόνια που μετράμε, απώλειες και σε υλικά και σε σχέσεις, είναι χρόνια που διαχειριζόμαστε μικρούς καθημερινούς θανάτους, είναι χρόνια που μας στέρησαν αυτονόητα αγαθά, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα να κακιώνουν πολλοί με τους διπλανούς τους που …υπέθεταν ότι ήταν σε καλύτερη θέση από την δική τους.

Προσωπικά κατάλαβα την έκταση της νόσου όταν κυκλοφορούσα με το μετρό. Έβλεπα όλο και περισσότερο παραιτημένους ανθρώπους, που, ή ήταν άπλυτοι, ή είχαν να βάψουν τα μαλλιά τους μήνες, ή τα δόντια τους ήταν κίτρινα στην καλύτερη περίπτωση, γιατί όλο και περισσότεροι μένουν χωρίς δόντια πια.

Τι έκανα εγώ για μένα; Φυσικά την εποχή που ένιωσα ότι «δεν πήγαινε άλλο» είχα την ωριμότητα να πάω σε ειδικό. Ξέρετε το σύστημα λειτούργησε πάρα πολύ ύπουλα. Μας έκανε να πιστέψουμε ότι είμαστε απόλυτα ένοχοι για ότι δεν μπορούσαμε να διαχειριστούμε πια. Δουλειές χάναμε, επιχειρήσεις κλείνανε, μαγαζιά λεηλατήθηκαν, πολλοί μείναν χωρίς θέρμανση για πολλούς χειμώνες , φίλοι πουλήσαν τα χρυσαφικά τους. Οι φίλοι αραιώναμε τις συναντήσεις, με κομψό τρόπο και δικαιολογίες, αφού οι περισσότεροι δεν είχαν να πληρώσουν τον καφέ ή το ποτό μέχρι που κάποια στιγμή ακόμη και αν είχαμε για καφέ, δεν συναντιόμασταν , γιατί επαναλαμβανόμασταν ξανασυζητώντας το «τι δεν έχουμε και το τι θα κάνουμε»

Οι συμβουλές που έχω να δώσω είναι οι εξής:

Αν νιώθετε ότι θέλετε να παραμένετε πολύ περισσότερο στο κρεβάτι απ’ ότι συνηθίζατε, να μην έχετε κέφι να κάνετε μπάνιο και να μιλήσετε με ανθρώπους, αντιδράστε άμεσα.

Στην δική μου περίπτωση μ’ έχουν βοηθήσει πάρα πολύ τα σκυλιά μου. Επειδή τ’ αγαπάω αφάνταστα, δεν τους στερώ την βόλτα στο βουνό. Αυτή η βόλτα κάτω από τον ουρανό της Ελλάδας, μέσα στο βαθύ πράσινο του βουνού που μοιάζει σαν προέκταση του κήπου μου, με κάνει να αισθάνομαι ότι επανακάμπτω.

Η συμβουλή των φίλων. Αν δεν ήταν η ξαδέλφη μου η Μάρω, η οποία βέβαια έχει περάσει και δέκα χρόνια από σεμινάρια αυτογνωσίας να καταλαβαίνει αμέσως ότι πάω να περάσω σε «υποτροπή», θα είχα υποτροπιάσει περισσότερο.

Μην σας φοβίζει όμως η υποτροπή, είναι μέρος της θεραπείας.

Να μην φοβάστε να πείτε στον ειδικό που θα επιλέξετε τι νιώθετε. Αν κρίνω από τον εαυτό μου, ντρεπόμουνα υπερβολικά. Σκεφτόμουνα « τι εικόνα θα σχηματίσει ο άνθρωπος για μένα» Αυτό είχε να κάνει με τις κυρίαρχες πεποιθήσεις που είχα για τον εαυτό μου και που θέλανε να δείχνω απόλυτα πειθαρχημένη και άτρωτη.

Να μην διστάσετε να πείτε στον άνθρωπο που εμπιστεύεστε πως είναι η ερωτική σας διάθεση. Ανεξάρτητα από ηλικία, δείκτης ότι πρέπει να βοηθηθούμε είναι και η ποιότητα της σεξουαλικής μας ζωής.

Δεν είστε «τρελοί» επειδή είστε άνθρωποι και κάθε άνθρωπος ακόμη και ο Χριστός που ανέβηκε στον Σταυρό, κάποια στιγμή δεν άντεξε και ζήτησε βοήθεια από τον πατέρα του.

Δεν είστε η εξαίρεση. Είστε ο κανόνας , την συγκεκριμένη εποχή, με τις συγκεκριμένες συνθήκες που έχουμε κληθεί να διαχειριστούμε.

Όταν σας πιάνει η απόλυτη απελπισία προτείνω να πάρετε ένα τετράδιο και να γράψετε : α) τι έχετε και όχι τι δεν έχετε, β ) να επισκεφθείτε ένα νοσοκομεία σε φάση εφημερίας γ) να πάρετε έναν φίλο σας τηλέφωνο και να του πείτε ακριβώς πως νιώθετε γ) να βάλετε μουσική δ ) να βγείτε βόλτα και να περπατήσετε και να σημειώσετε μια λίστα με ανθρώπους που έχουν αποδείξει ότι σας αγαπούν και τους αγαπάτε. Αν είστε από τους τυχερούς που έχουν κατοικίδιο πάρτε το αγκαλιά. Είναι απίστευτη η θεραπευτική δύναμη των κατοικίδιών μας.

Και για να τελειώσω για σήμερα μην μπείτε στην διαδικασία να εφεύρετε τρόπους εκδίκησης για όσους νομίζετε ότι σας έβλαψαν, θα στερηθείτε τεράστια αποθέματα ενέργειας που θα σας χρειαστούν για να δείτε την θετική πλευρά που δημιουργεί το κάθε αρνητικό γεγονός της ζωής μας.

Μην ξεχνάτε πάντως και το πόσο ευεργετικό ρόλο στην ψυχή μας παίζει η δύναμη της συγχώρεσης για όσους μας έβλαψαν, με λόγο ή χωρίς λόγο. Αν δεν συγχωρήσεις, θα γεμίζεις τοξίνη την σκέψη σου και η ανάκαμψη θα καθυστερήσει. Δεν διεκδικεί πάντως κανένας, λυπάμαι που θα σας απογοητεύσω το δικαίωμα αποκλειστικά στην θλίψη και την κατάθλιψη. Είμαστε πάρα πολλοί.

Μπορεί επίσης να σας αρέσει