Κατάθλιψη, αυτή η σύγχρονη μάστιγα…

79

Η κατάθλιψη είναι μια σύνθετη πάθηση, καθώς μπορεί να έχει σύνθετη βάση, βιολογική ή κοινωνική. Σε κάθε περίπτωση και επειδή μπορεί να επιβαρύνει καταλυτικά τη ζωή των ασθενών επιβάλλεται η αντιμετώπισή της. Ποιες είναι, όμως, οι ενδείξεις για κατάθλιψη και ποια είναι η θεραπεία;

Τα συμπτώματα της κατάθλιψης δεν περιορίζονται μόνο στη για μεγάλο χρονικό διάστημα επιβάρυνση της διάθεσης, τη θλίψη, την απάθεια, το αίσθημα απομόνωσης, την αδιαφορία για τα πάντα, την παραμέληση εκ μέρους του ασθενούς του ίδιου του εαυτού του, την αίσθηση απόγνωσης ή απελπισίας, τη μείωση της ενεργητικότητας και της ικανότητας για εργασία ή ακόμα και για την εκτέλεση των συνηθισμένων καθημερινών δραστηριοτήτων του ατόμου, τη δυσφορία του έντονου άγχους και της ανησυχίας, το αίσθημα αναξιότητας, την αδυναμία κάποιου να αισθανθεί ευχαρίστηση, ικανοποίηση, απόλαυση και ηδονή.

Τα συμπτώματα συχνά επεκτείνονται και σε διαταραχές του ύπνου, της όρεξης, του μεταβολισμού, της πνευματικής απόδοσης (σε τομείς όπως η βούληση, η κρίση, η μνήμη, η συγκέντρωση, η προσοχή, η αντίληψη), της ερωτικής διάθεσης και ικανότητας, της γονιμότητας, καθώς και σειράς άλλων σωματικών λειτουργιών. Η βαριά κατάθλιψη μπορεί να οδηγήσει στην αυτοκτονία. Εάν δεν αντιμετωπιστεί, η κατάθλιψη μπορεί να επιβαρύνει ανεπανόρθωτα τη γενική υγεία του ασθενούς και να επηρεάσει αρνητικά το προσδόκιμο επιβίωσής του, ενώ το κοινωνικό στίγμα συχνά βαραίνει τον ασθενή για όλη του τη ζωή.
Σε μεγάλο ποσοστό των ασθενών με κατάθλιψη, τα συμπτώματα της νόσου μπορεί να επανέρχονται κατά καιρούς παρά το γεγονός ότι λαμβάνουν την κατάλληλη αντικαταθλιπτική θεραπεία.
Σε αυτό συμβάλλουν πολλές καταπονήσεις της καθημερινής ζωής, όπως το στρες, η υπερκόπωση και άλλες, αρνητικές για την ψυχική ηρεμία, καταστάσεις. Κάποτε η επιδείνωση μπορεί να συμβεί και χωρίς κάποιο εμφανή λόγο.
Ο ρόλος του γιατρού είναι θεμελιώδης για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Είναι πολύ σημαντικό, ο ψυχίατρος του ασθενούς με κατάθλιψη υπό θεραπεία να μπορεί έγκαιρα να αναγνωρίζει ότι ο ασθενής του αρχίζει να παρουσιάζει ξανά συμπτώματα κατάθλιψης παρά το γεγονός ότι παίρνει αντικαταθλιπτικά φάρμακα που ήσαν αρχικά αποτελεσματικά.

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος ο ψυχίατρος μπορεί να συστήσει προσαρμογή της δόσης του φαρμάκου που ήδη λαμβάνεται από τον ασθενή. Μπορεί επίσης να συστήσει την αλλαγή του ή την προσθήκη στη θεραπευτική αγωγή ενός δεύτερου αντικαταθλιπτικού ή ακόμη ενός άλλου ψυχοτρόπου φαρμάκου. Επιπλέον, μπορεί να προστεθεί στην αντικαταθλιπτική αγωγή και η ψυχοθεραπεία που μπορεί να βοηθά τον ασθενή.

Συνηθισμένα αίτια κατάθλιψης είναι οι τραυματικές εμπειρίες, οι αφόρητα ψυχοπιεστικές συνθήκες διαβίωσης, οι σοβαρές ψυχικές συγκρούσεις, το πένθος, η κοινωνική απομόνωση, τα σοβαρά προβλήματα υγείας, το γήρας, οι φαρμακευτικές παρενέργειες, η κατάχρηση αλκοόλ ή άλλων ουσιών, η ιδιοσυγκρασία, γονιδιακοί παράγοντες, μεταβολικά νοσήματα, νευροεκφυλιστικές παθήσεις και εστιακές ή διάσπαρτες βλάβες του εγκεφάλου.

Στην πορεία της εξέλιξης της ζωής στον πλανήτη μας, βιολογικές αλλαγές ανάλογες με αυτές της κατάθλιψης ίσως να αποτελούσαν κάποτε ευεργετικό προσαρμοστικό μηχανισμό. Στις μέρες μας, πάντως, ο σύγχρονος δυτικός κόσμος παρουσιάζει σαφώς αυξημένη συχνότητα νοσηρής κατάθλιψης που συνδέεται με τη διαμόρφωση του τρόπου ζωής. Η οικονομική κρίση στη χώρα μας έχει προκαλέσει αύξηση της σχετικής νοσηρότητας και του αριθμού των αυτοκτονιών, ιδιαίτερα τα δύο τελευταία χρόνια.

Η αντιμετώπιση
Η πρόοδος των νευροεπιστημών και η διαρκώς αυξανόμενη κατανόηση των μοριακών και κυτταρικών μηχανισμών λειτουργίας του εγκεφάλου, η γενναία επένδυση στην έρευνα και την ανάπτυξη νέων θεραπειών από την πλευρά της φαρμακευτικής βιομηχανίας, αλλά και η αλματώδης εξέλιξη της βιοϊατρικής τεχνολογίας οδήγησαν τις τελευταίες δεκαετίες στην ανάπτυξη βιολογικών θεραπειών για την κατάθλιψη, που σε συνδυασμό με τις διάφορες ψυχοθεραπευτικές-υποστηρικτικές μεθόδους, οδηγούν πλέον σε σημαντικά υψηλά ποσοστά επιτυχούς αντιμετώπισης του διογκούμενου στη σύγχρονη κοινωνία προβλήματος της κατάθλιψης.

Οι βιολογικές αυτές θεραπείες δεν περιορίζονται μόνο στην ανάπτυξη ειδικά στοχευόντων φαρμάκων με υψηλή αποτελεσματικότητα και χαμηλό κίνδυνο παρενεργειών, αλλά ήδη επεκτείνονται και στην επινόηση και εφαρμογή μεθόδων εκλεκτικής ηλεκτρικής διέγερσης εγκεφαλικών δομών και κυκλωμάτων (DBS, rTMS), ενώ στο κοντινό μέλλον διαγράφεται η προοπτική εφαρμογής μοριακά προσαρμοσμένης βιολογικής θεραπείας και θεραπειών αναγέννησης.

Σε επίπεδο πληθυσμού, ωστόσο, η εμπέδωση μηχανισμών πρόληψης παραμένει η πλέον αποδοτική από πλευράς κοινωνικού κόστους μέθοδος για την προσέγγιση αυτού του μεγάλου προβλήματος υγείας.

Διαβάστε επίσης

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept