Βοτανολογία και ψυχολογία: θεραπεύστε το άγχος και άλλα προβλήματα

561

 

Τα βότανα είναι αυτοφυή φυτά που αναπτύσσονται σε διαφορές άγονες ή και σε καλλιεργημένες περιοχές και τα οποία κατά διαφορά χρονικά διαστήματα οι γεωργοί τα μαζεύουν ή, όπως συνήθως λένε, τα «βοτανίζουν».

Στην Αρχαιότητα, βότανα αποκαλούσαν όλα τα φαρμακευτικά φυτά που κατά τη μάσηση παρουσίαζαν πικράδα, γλυκάδα ή και αρωματική γεύση. Τις ιδιότητες αυτές, οι πρώτοι άνθρωποι τις απέδιδαν σε μαγικές ικανότητες που είχαν τη δύναμη, όταν εισέλθουν στον οργανισμό ενός πάσχοντος, να τον ανακουφίσουν ή και να τον θεραπεύουν από οποιαδήποτε αρρώστια.

Τα φυτά αποτέλεσαν, μαζί με άλλες οργανικές και ανόργανες ουσίες, τη βάση της θεραπευτικής, η οποία, στηριζόμενη στη μακρόχρονη εμπειρία, δρούσε με αντικειμενική επίδραση στη νόσο.

Ο Αριστοτέλης αναφέρει περίπου 500 φάρμακα στην «Ιστορία των Φυτών». Ο πατέρας της Ιατρικής ο Ιπποκράτης ο Κώος (460-337 π.Χ.) στα συγγράμματα του αποδίδονται στην εμπειρία του, αναφέρει 400 δείγματα φαρμακευτικών ουσιών από φυτά. Με τον πασίγνωστο Θεόφραστο (372-287 π.Χ.), στο βιβλίο του «Περί Φυτών Ιστορίαι», που σώζεται, θεμελιώνονται οι βάσεις της Βοτανικής ή Βοτανολογίας. Μάζευε από παντού πληροφορίες. Συγκεκριμένα, περιγράφει 450 φυτά και αναφέρει και τις φαρμακευτικές τους εφαρμογές. Ο Διοσκουρίδης (Κιλικία 1ος μ.Χ. αι.) θεωρείται ο «θεμελιωτής της φαρμακολογίας». Ο άλλος μεγάλος γιατρός της Αρχαιότητας, ο Γαληνός (129-199 μ.Χ.) παρασκεύασε τα φυσικά θεραπευτικά σχήματα, που ονομάστηκαν «Γαληνικά σκευάσματα» και ίσχυαν έως τον 18α αιώνα. Συνέγραψε 300 περίπου βιβλία, σε ένα από τα οποία τα φυτά με αλφαβητική σειρά.

Η κινεζική φαρμακοποιία Pen Tsao περιλαμβάνει χιλιάδες συνταγές. Ο Shen Nong Ben Cao Jin (250 μ.Χ.) έχει γράψει 40 τόμους Κινεζικής Ιατρικής. Ο Li Shizen έγραψε τη φαρμακοποιία Ben Ca Cang Mu, στα 1596, με 1894 συνταγές. Η Αραβική Ιατρική, συνέχεια της Αρχαίας Ελληνικής, έχει τον Ali Ibu Rabban al Tabri (782-855 μ.Χ.) που έγραψε το Firdous al Hikman, σε 7 μέρη με φάρμακα και τοξικές ουσίες. Επίσης, ο Abu Ali-Hussain Ibn Slna, ο πασίγνωστος Αβικέννας, της Ελληνοαραβικής ιατρικής σχολής, στο βιβλίο του «Κανών» αναφέρει 1.000 περίπου φυτά.

Στις μέρες μας, η χρήση συμπληρωματικών θεραπειών έχει είναι πολύ δημοφιλείς, καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι αρχίζουν να αναζητούν πιο φυσικές θεραπείες για να διαχειριστούν την υγεία τους. Η έρευνα υπόσχεται ότι ορισμένα συμπληρώματα στη θεραπεία της ήπιας έως μέτριας κατάθλιψης είναι εφικτά. Αυτό ισχύει για πολλές διαταραχές της διάθεσης καθώς και για το άγχος.

Προσοχή: Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι η πώληση βοτάνων και συμπληρωμάτων δεν ρυθμίζεται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας με τον ίδιο τρόπο που γίνεται για τα φάρμακα. Οι κατασκευαστές συμπληρωμάτων δεν χρειάζεται να αποδείξουν ότι το προϊόν τους είναι ωφέλιμο. Η δόση που επισημαίνεται στη φιάλη μπορεί επίσης να είναι ανακριβής. Τα βότανα και τα συμπληρώματα πρέπει να αγοράζονται από έναν αξιόπιστο κατασκευαστή.

Άγχος και ένταση

Οι υπερβολικές πιέσεις στη ζωή μπορεί να οδηγήσουν σε προβλήματα υγείας, τα οποία δεν συνδέονται πάντα εμφανώς με την ένταση.

Συμπτώματα-κλειδιά: Αδυναμία χαλάρωσης, συναισθηματική αστάθεια, τάση για κλάμα ή νευρικότητα χωρίς προφανή λόγο, πονοκέφαλο και υπνηλία.

 

Ανεμώνη (Ανεμώνη η πουλσατίλλη): Τονωτικό των νεύρων και αναλγητικό με καταπληκτική δράση χρήσιμη για τη νευρική ένταση και τα σεξουαλικά προβλήματα.

Χρήση: Πάρτε μέχρι 1 ml βάμμα 3 φορές την ημέρα ή φτιάξτε έγχυμα με 500g σε 500 ml νερό. Μπορεί να συνδυαστεί με πισκίδια και/ή παθανθές για καταστάσεις υπερδιέγερσης.

Προσοχή: Χρησιμοποιείστε μόνο το αποξηραμένο φυτό.

 

Σκουτελλάρια: Χαλαρώνει και αποκαθιστά το κεντρικό νευρικό σύστημα ωφέλιμη για την εξασθένηση των νεύρων.

Χρήση: Πάρτε το έγχυμα ή το βάμμα, ή πάρτε κάψουλες με βότανο σε σκόνη. Χρησιμοποιήστε τη μόνη της ή συνδυάστε τη με πισκίδια, λεβάντα και μελισσόχορτο για να αυξήσετε την ηρεμιστική κατασταλτική δράση.

 

Μπετόνικα: Κατασταλτικό και ηρεμιστικό για το νευρικό σύστημα, ωφέλιμη για την  εξασθένηση των νεύρων, τις φοβίες και την εξάντληση.

Χρήση: Πάρτε το έγχυμα ή το βάμμα, ή πάρτε κάψουλες με βότανο σε σκόνη.

Χρησιμοποιείται μόνη της ή συνδυάζεται με χαμομήλι, σταυροβότανο, σκουτελλάρια ή λεβάντα για να ενισχυθεί η ηρεμιστική, κατασταλτική δράση.

Προσοχή: Οι μεγάλες δόσεις μπορεί να προκαλέσουν εμετό. Αποφύγετε τις υψηλές δόσεις στην εγκυμοσύνη.

 

Φλαμουριά: Μειώνει τη νευρική ένταση και βοηθά στην πρόληψη της αθηροσκλήρωσης.

Χρήση: Προσθέστε μελισσόχορτο και χαμομήλι στο έγχυμα για ένα γενικά χαλαρωτικό ρόφημα.

 

Σταυροβότανο: Χαλαρωτική νευρίνη με τονωτική επίδραση στο ήπαρ.

Χρήση: Πάρτε το έγχυμα ή το βάμμα. Χρησιμοποιείστε το μόνο του ή συνδυάστε με μπετόνικα, φλαμουριά, χαμομήλι ή gotu cola για να ενισχύσετε την κατασταλτική δράση.

Προσοχή: Αποφύγετέ στην εγκυμοσύνη.

 

Κρίσεις πανικού

Αυτές μπορεί να συνδέονται με υπερβολικό στρες αλλά μπορεί και να συνδέονται με δυσανεξία σε τροφές. Οι βαριές αιτίες μπορεί να απαιτούν συμβουλή ψυχιάτρου.

 

Πικρό πορτοκάλι: Κατασταλτικό και αντικαταθλιπτικό. Χρησιμοποιείται παραδοσιακά για την υστερία, τον πανικό και τις φοβίες. Ανακουφίζει την ταχυπαλμία και τους καρδιακούς σπασμούς.

Συμπτώματα-κλειδιά: Ταχυπαλμίες, έντονα συναισθήματα φόβου και αισθήματα επικείμενης καταστροφής.

Χρήση: Κάντε μασάζ με 1 ml ελαίου με 20 ml έλαιο-βάση. Ρίξτε 10 σταγόνες στο νερό του μπάνιου. Πάρτε μέχρι 5 ml ανθόνερο την ημέρα ή χρησιμοποιείστε το στο μαγείρεμα. Μπορεί να συνδυαστεί με 5-10 σταγόνες λεβάντα ή με έλαιο βενζόλης για να ενισχυθεί η ηρεμιστική δράση.

Προσοχή: Χρησιμοποιήστε το με προσοχή στην εγκυμοσύνη.

 

Κυπριπέδιο: Αυξανόμενα σπάνιο βότανο, πολύ δραστικό ως κατασταλτικό, τονωτικό των νεύρων και υπνωτικό για τους υπερδραστήριους οργανισμούς.

Χρήση: Φτιάξτε έγχυμα με 10 g σε 500 ml νερό ή πάρτε μέχρι 2 ml βάμμα, 3 φορές την ημέρα. Προσθέστε μέχρι 10 g σκουτελλάριας, παθανθούς ή βαλεριάνας στο έγχυμα για να ενισχύσετε την κατασταλτική δράση, αν επιθυμείτε.

 

Πισκίδια η ερυθρίνη: Κατασταλτικό και αναλγητικό, χρήσιμο για τη βαριά νευρική ένταση, την αϋπνία ή τη νευρική ημικρανία.

Χρήση: Πιείτε το αφέψημα ή μέχρι 5 ml βάμμα την ημέρα. Προσθέστε ανεμώνη, βαλεριάνα ή λυκίσκο στο βάμμα ώστε η συνδυασμένη δόση να μην είναι πάνω από 5 ml για επιπρόσθετη κατασταλτική δράση.

Προσοχή: Μην υπερβαίνετε τη συνιστώμενη δόση.

 

Απριλιάτικη τριανταφυλλιά: Πολύ καταπραϋντικό για τα νεύρα, αντικαταθλιπτικό, προλαμβάνει τον εμετό. Ήπιο κατασταλτικό.

Χρήση: Χρησιμοποιείστε το ροδέλαιο για μασάζ, 2 ml σε 20 ml έλαιο-βάση, ή στο νερό του μπάνιου και στο ροδόνερο για λοσιόν ή στο μαγείρεμα. Μπορεί να συνδυαστεί με λίγες σταγόνες σανταλόξυλου ή με πατσουλί για να αυξηθεί η ηρεμιστική δράση.

Προσοχή: Χρησιμοποιήστε μόνο καλής ποιότητας, γνήσιο ροδέλαιο για φαρμακευτικούς σκοπούς.

 

Τριαντάφυλλο – Ροδόνερο:  Με αρωματοθεραπεία, θεραπεία με ατμούς αλλά και με άλλους πολλούς τρόπους, το τριαντάφυλλο μπορεί να βελτιώσει τη διάθεση και να χαλαρώσει. Χρησιμοποιείται παραδοσιακά ως ένας τρόπος βελτίωσης της διάθεσης ενός ατόμου. Έρευνες έχουν δείξει ότι το τριαντάφυλλο έχει αντικαταθλιπτικές και αντιαγχωτικές ιδιότητες. Πιστεύεται ότι βοηθάει τον ύπνο. Ακόμη, είναι γνωστό ως επωφελές για τη θεραπεία καταστάσεων όπως η άνοια και η νόσος Αλτχάιμερ, βελτιώνοντας τη μνήμη.

 

Κατάθλιψη

Ανεπάρκεια του νευρικού συστήματος που παραδοσιακά συνδέεται με κατακλυσμό «μελαγχολικής» διάθεσης στην Γαλήνεια ιατρική.

Συμπτώματα κλειδιά: Μίζερη, πεσμένη διάθεση. Αδυναμία συγκέντρωσης και έλλειψη ενδιαφέροντος για το παρόν. Αποτραβηγμένη, σιωπηλή στάση. Κακή πεπτική λειτουργία με δυσκοιλιότητα.

 

Βαλσαμόχορτο (Hypericum perforatum): Χρησιμοποιείται ευρέως για τη θεραπεία της ήπιας έως μέτριας κατάθλιψης και των διαταραχών της διάθεσης. Έχει χρησιμοποιηθεί εδώ και εκατοντάδες χρόνια για την προαγωγή της ψυχικής υγείας και επί του παρόντος συνταγογραφείται για την κατάθλιψη στην Ευρώπη. Οι ωφέλειές του έχουν επικυρωθεί στην κλινική έρευνα.

Προσοχή: Τα άτομα με διπολική διαταραχή δεν πρέπει να λαμβάνουν το βαλσαμόχορτο, καθώς μπορεί να προκαλέσει μανία.

 

Σαφράν: Σύμφωνα με τελευταίες μελέτες, το εκχύλισμα σαφράν μπορεί να βελτιώσει την κατάθλιψη, αλλά χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να επιβεβαιωθεί αυτό.

 

Ginseng: Το Ginseng έχει χρησιμοποιηθεί στην Κινεζική Ιατρική εδώ και χιλιάδες χρόνια. Αυτό το συμπλήρωμα βρίσκεται στη ρίζα του αμερικανικού ή ασιατικού φυτού ginseng. Το σιέρι ή το Eleuthero ginseng είναι διαφορετικά φυτά και έχουν διαφορετικά ενεργά συστατικά. Αυτό το βότανο έχει συνδεθεί με τη βελτίωση της διανοητικής σαφήνειας και της ενέργειας και τη μείωση των επιπτώσεων του στρες. Αυτές οι ιδιότητες μπορούν να κάνουν το ginseng ιδιαίτερα χρήσιμο για την αντιμετώπιση της πεσμένης ενέργειας και της έλλειψης των κινήτρων που σχετίζονται με την κατάθλιψη.

Προσοχή: Όπως το βαλσαμόχορτο, το ginseng έχει βρεθεί ότι προκαλεί μανία σε άτομα με διπολική διαταραχή.


Βρόμη: Αντικαταθλιπτικό. Αποκαθιστά και τονώνει τα νεύρα.

Χρήση: Πάρτε το αφέψημα ή 2-3 ml υγρό εκχύλισμα. Φάτε το μπλιγούρι στο πρωινό. Συνδυάζεται καλά με σταυροβότανο σε βάμμα, αλλιώς προσθέστε 10 σταγόνες μελισσόχορτο στη δόση για να ενισχύσετε την αντικαταθλιπτική δράση.

 

Μπουράντζα: Αποκαθιστά τον φλοιό των επινεφριδίων, ανακουφίζει από την κατάθλιψη.

Χρήση: Πάρτε 10 ml χυμό 3 φορές την ημέρα. Χρησιμοποιείστε τη μόνη της.

Προσοχή: Υπό περιορισμό στην Αυστραλία και στη Νέα Ζηλανδία.

 

Βασιλικός: Αντικαταθλιπτικό. Ανορθώνει την ψυχική διάθεση, ιδιαίτερα αποτελεσματικό για τα κάτω τσάκρα. Χρήσιμο για να ενθαρρύνει την αντίληψη της πραγματικότητας και το αίσθημα ότι «πατάμε γερά στη γη».

Χρήση: Φάτε νωπά φύλλα. Προσθέστε 5 σταγόνες αιθέριο έλαιο στο νερό του μπάνιου ή κάντε μασάζ με 1 ml σε 20 ml έλαιο-βάση. Πάρτε μέχρι 3 ml βάμμα 3 φορές την ημέρα ή πιείτε το έγχυμα. Συνδυάζεται με φύλλα μελισσόχορτου ή με πέταλα τριαντάφυλλου σε έγχυμα. Προσθέστε μερικές σταγόνες έλαιο γερανιού ή τριανταφυλλιάς στο έλαιο μασάζ για να αυξήσετε τις ανορθωτικές επιδράσεις.

Προσοχή: Μη χρησιμοποιείτε το έλαιο στην εγκυμοσύνη.

 

Νταμιάνα: Διεγερτική νευρίνη, ωφέλιμη για το ανδρικό ορμονικό σύστημα. Αντικαταθλιπτικό.

Χρήση: Πάρτε μέχρι και 2,5 ml βάμμα 3 φορές την ημέρα ή φτιάξτε έγχυμα με 20 ml  βότανο σε 500 ml νερό. Συνδυάστε τη με βρώμη για τη γενική κατάθλιψη. Αν υπάρχει πρόβλημα άγχους, συνδυάστε το με σκουτελλάρια ή μπετόνικα χρησιμοποιώντας ίσες ποσότητες βάμμα με ανώτερη συνολική δόση τα 5 ml.

 

Αϋπνία

Μπορεί να συνδέεται με υπερδιέγερση, άγχος και στενοχώριες ή με κάποια φυσιολογική αιτία, όπως ο πόνος που χρειάζεται θεραπεία. Στην  Κινέζικη ιατρική μπορεί να σημαίνει υπερβολική «φωτιά της καρδιάς».

Συμπτώματα-κλειδιά: Ο πάσχων δεν μπορεί να κοιμηθεί και/ή ξυπνάει συχνά μέσα στη νύχτα. Ανησυχία, ύπνος ταραγμένος με πολλά όνειρα.

 

Παπαρούνα της Καλιφόρνιας: Ήπιο και μη εθιστικό υπνωτικό, ηρεμιστικό και αναλγητικό, ασφαλές για τα παιδιά.

Χρήση: Πάρτε το έγχυμα ή το βάμμα το βράδυ. Χρησιμοποιείστε τη μόνη της ή συνδυάστε με άνθη παθανθούς, λεβάντας ή πασχαλούδας αν υπάρχει πρόβλημα υπερδιέγερσης.

 

Λυκίσκος: Κατασταλτικό, υπνωτικό και αναλγητικό ηρεμιστικό για την υπερδιέγερση.

Χρήση: Πάρτε μέχρι 5 ml βάμμα την ημέρα, ή φτιάξτε έγχυμα με 10 g βότανο σε 500 ml νερό. Πάρτε το βράδυ. Μπορεί να συνδυαστεί με επιπρόσθετα ηρεμιστικά βότανα, όπως η βαλεριάνα ή το παθανθές σε βάμμα σε δόσεις μέχρι 5 ml.

Προσοχή: Αποφύγετέ το στην κατάθλιψη. Μην υπερβαίνετε τη συνιστώμενη δόση.

 

Ζωχός: Καστασταλτικό. Ο γαλακτώδης χυμός ήταν κάποτε γνωστός ως «όπιο του φτωχού». Το νωπό βότανο είναι ιδιαίτερα ισχυρό στην περίοδο της καρποφορίας. Το κηπευτικό μαρούλι έχει ηπιώτερη δράση.

Χρήση: Πιείτε το έγχυμα ή βάμμα πριν πάτε για ύπνο. Τα νωπά φύλλα τρώγονται σε σαλάτες.

Χρησιμοποιήστε το μόνο του ή προσθέστε μερικές σταγόνες ανθών πασχαλούδας σε κάθε δόση. Αν υπάρχει πρόβλημα υπερδιέγερσης προσθέστε βαλεριάνα και παθανθές για να αυξηθεί η ηρεμιστική δράση.

Προσοχή: Οι υψηλές δόσεις οδηγούν σε αϋπνία και αυξάνουν τη σεξουαλική ορμή. Αποφύγετε τις χαμηλές δόσεις αν οδηγείτε γιατί προκαλούν υπνηλία.

 

Παθανθές: Κατασταλτικό, υπνωτικό, σπασμολυτικό.

Χρήση: Πάρτε 5 ml βάμμα 30 λεπτά πριν πάτε για ύπνο ή πιείτε ρόφημα από 2-3 κουταλιές βότανο σε κάθε κούπα.

Προσθέστε βαλεριάνα και χαμομήλι στο έγχυμα, αν επιθυμείτε.

Προσοχή: Αποφύγετε τις μεγάλες δόσεις κατά τον θηλασμό.

 

Αδυναμία χαλάρωσης

Αρτεμισία η κοινή: Πάρτε μέχρι 2 ml βάμμα, 3 φορές την ημέρα ή πιείτε ελαφρύ έγχυμα. Συνδυάστε με μπετόνικα, σκουτελλάρια ή σταυροβότανο για την ένταση και τη συναισθηματική πίεση κατά την εμμηνόπαυση συνδυάστε τα σε βάμμα σε δόσεις μέχρι 5 ml.

Προσοχή: Αποφύγετε στην εγκυμοσύνη και στον θηλασμό.

 

Ρωμαϊκό Χαμομήλι: Κατασταλτικό, άφυσο και σπασμολυτικό, ωφέλιμο για την υπερδιέγερση και το νευρικό στομάχι. Μια μελέτη το 2012 εξέτασε τα στοιχεία για το χαμομήλι από τα πειράματα στο εργαστήριο Matricaria recutita και τον ρόλο του στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης και του άγχους. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το χαμομήλι παρήγαγε μεγαλύτερη ανακούφιση στα καταθλιπτικά συμπτώματα απ’ ό,τι ένα εικονικό φάρμακο.

Χρήση: Προσθέστε 2-3 σταγόνες αιθέριο έλαιο σε 500 ml έγχυμα στο νερό του μπάνιου. Πάρτε το βάμμα ή πίνετε τακτικά ρόφημα χαμομηλιού. Χρησιμοποιήστε το μόνο του ή προσθέστε μελισσόχορτο, σκουτελλάρια ή gotu cola στο βάμμα για την αποκατάσταση των νεύρων. Συνδυάστε με 2-3 σταγόνες έλαιο λεβάντας ή με χαμομήλι για να ενισχύσετε την ηρεμιστική δράση.

Προσοχή: Αποφύγετε την εσωτερική χρήση στην εγκυμοσύνη. Μην υπερβαίνετε τη συνιστώμενη δόση.

 

Gotu Cola: Χαλαρώνει και αποκαθιστά το νευρικό σύστημα. Ωφέλιμο για τις νευρωτικές διαταραχές.

Χρήση: Πάρτε το έγχυμα ή το βάμμα.

Προσοχή: Μην το χρησιμοποιείτε για παραπάνω από 4 εβδομάδες χωρίς διακοπή.

 

Λεβάντα: Κατασταλτικό και αναλγητικό. Σπασμολυτική δράση. Μελέτες έχουν δείξει ότι η λεβάντα μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του άγχους. Η λεβάντα είναι ένα δημοφιλές αιθέριο έλαιο, που χρησιμοποιείται παραδοσιακά για χαλάρωση και για τη μείωση του άγχους και των διαταραχών της διάθεσης. Μια ανασκόπηση διάφορων μελετών του 2013 έδειξε ότι η λεβάντα μπορεί να έχει σημαντικό όφελος για τη μείωση του άγχους και τη βελτίωση του ύπνου.

Χρήση: Πάρτε το έγχυμα ή μέχρι 4 ml βάμμα ανά δόση. Κάντε μασάζ με αραιωμένο έλαιο στους κροτάφους.

Χρησιμοποιήστε το μόνο του ή συνδυάστε με βάμμα μπετόνικας, φλαμουριάς ή σταυροβότανου για την  κατασταλτική δράση τους και την αποκατάσταση των νεύρων.

Προσοχή: Αποφύγετε τις υψηλές δόσεις στην εγκυμοσύνη.

 

Μελισσόχορτο: Αντικαταθλιπτικό. Αποκαθιστά το νευρικό σύστημα.

Χρήση: Πιείτε ρόφημα από φρέσκο βότανο ή πάρτε μέχρι 5 ml βάμμα την ημέρα (πιο αποτελεσματικό σε χαμηλές δόσεις).

 

Βαλεριάνα: Πολύ ισχυρό ηρεμιστικό, σπασμολυτικό και ήπιο αναλγητικό.

Χρήση: Πάρτε το έμβρεγμα, το έγχυμα ή το βάμμα. Διατίθεται επίσης σε κάψουλες των 200 mg και σε δισκία.

Προσοχή: Μπορεί να οδηγήσει σε υπερδιέγερση. Δοκιμάστε μια μικρή δόση στην αρχή.

Διαβάστε επίσης

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept