Πρόωρη εμμηνόπαυση: Τι την προκαλεί;

104

Η εμμηνόπαυση που εμφανίζεται σε ηλικία μικρότερη των 40 ετών ονομάζεται πρόωρη εμμηνόπαυση. Μερικές γυναίκες μπορεί να εμφανίσουν εμμηνόπαυση ακόμη κι έπειτα από ένα μεγάλο ψυχολογικό σοκ.

Η απουσία εμμήνου ρύσεως για χρονικό διάστημα μεγαλύτερο των έξι μηνών και ενώ η γυναίκα βρίσκεται ακόμη σε αναπαραγωγική ηλικία ονομάζεται αμηνόρροια, όμως δεν αποτελεί απαραίτητα σύμπτωμα της πρόωρης εμμηνόπαυσης. Τα αίτιά της μπορεί να είναι πολλά, όπως δυσλειτουργία του θυρεοειδούς, παχυσαρκία, έλλειψη τροφής, φλεγμονές, βλάβες στην υπόφυση και όγκοι των ωοθηκών.

Η κληρονομικότητα αποτελεί έναν από τους παράγοντες που θεωρείται πως ευθύνεται για την πρόωρη εμμηνόπαυση, χωρίς βέβαια αυτό να αποτελεί και κανόνα, αφού ορισμένες έρευνες αποκαλύπτουν πως μόνο το 50% των γυναικών με πρόωρη εμμηνόπαυση έχουν οικογενειακό ιστορικό.

Μερικές γυναίκες δημιουργούν αντισώματα εναντίον του σώματός τους και αυτά καταστρέφουν τις ίδιες τους τις ωοθήκες. Συνήθως, σε αυτές τις περιπτώσεις υπολειτουργούν και άλλα όργανα, όπως θυρεοειδής, επινεφρίδια κ.ά. Όπως αυτά τα αντισώματα μπορεί να επιτεθούν εναντίον π.χ. του θυρεοειδούς προκαλώντας παθήσεις στον συγκεκριμένο αδένα, έτσι μπορούν να επιτεθούν και στις ωοθήκες προκαλώντας πρόωρη εμμηνόπαυση.

Το κάπνισμα και κάποιες χρωματοσωματικές ανωμαλίες επηρεάζουν επίσης την ηλικία που θα εμφανιστεί η εμμηνόπαυση.

Πολλοί επαγγελματίες της Υγείας συχνά καθορίζουν ως εμμηνόπαυση και την περίπτωση κατά την οποία μια γυναίκα δεν έχει καμία κολπική αιμορραγία για έναν χρόνο. Μπορεί, επίσης, να ορίζεται από τη μείωση στην παραγωγή ορμονών από τις ωοθήκες. Παράλληλα, σε όσες έχουν υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση της μήτρας τους, αλλά εξακολουθούν να έχουν ωοθήκες, η εμμηνόπαυση μπορεί να θεωρηθεί ότι έλαβε χώρα κατά τον χρόνο της εγχείρησης ή κατά την πτώση των επιπέδων των ορμονών τους. Μετά την αφαίρεση της μήτρας, τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης εμφανίζονται συνήθως νωρίτερα, σε έναν μέσο όρο 45 ετών.
Πριν από την εμμηνόπαυση, οι περίοδοι μιας γυναίκας τυπικά γίνονται ακανόνιστοι, κάτι το οποίο σημαίνει ότι μπορεί να έχουν μεγαλύτερη ή μικρότερη σε διάρκεια ή να είναι μεγαλύτερη ή μικρότερη η ποσότητα της ροής του αίματος. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι γυναίκες συχνά βιώνουν εξάψεις, οι οποίες κατά κανόνα διαρκούν από 30 δευτερόλεπτα έως 10 λεπτά και μπορεί να σχετίζονται με ρίγος, εφίδρωση και κοκκίνισμα του δέρματος. Οι εξάψεις συχνά σταματούν ύστερα από ένα ή δύο έτη. Άλλα κοινά συμπτώματα είναι η ξηρότητα του κόλπου, προβλήματα στον ύπνο και αλλαγές στη διάθεση.

Η σοβαρότητα των συμπτωμάτων ποικίλλει μεταξύ των γυναικών. Ενώ η εμμηνόπαυση θεωρείται συχνά ότι συνδέεται με την αύξηση των καρδιακών παθήσεων, αυτό μάλλον συμβαίνει εξαιτίας της μεγαλύτερης ηλικίας και δεν έχει άμεση σχέση με το τέλος της περιόδου. Σε ορισμένες γυναίκες, μάλιστα, πολλά προβλήματα που είχαν όσο ο κύκλος τους ήταν κανονικός, όπως η ενδομητρίωση ή οι επώδυνες περίοδοι, βελτιώνονται μετά την εμμηνόπαυση.
Η εμμηνόπαυση είναι συνήθως μια φυσική αλλαγή. Ωστόσο, μπορεί να συμβεί και νωρίτερα στις καπνίστριες. Άλλες αιτίες «βίαιου» τέλους της περιόδου είναι η χειρουργική επέμβαση (π.χ., αφαίρεση των ωοθηκών) ή κάποιοι τύποι χημειοθεραπείας. Οι γυναίκες που έχουν υποβληθεί σε υστερεκτομή με διατήρηση των ωοθηκών περνούν στην εμμηνόπαυση κατά μέσο όρο 3,7 χρόνια νωρίτερα από την αναμενόμενη ηλικία.

Η εμμηνόπαυση μπορεί να επαχθεί χειρουργικά με αμφίπλευρη ωοθηκεκτομή (αφαίρεση των ωοθηκών), η οποία συχνά, αλλά όχι πάντα, γίνεται σε συνδυασμό με την αφαίρεση των σαλπίγγων (σαλπιγγοωοθηκεκτομή) και της μήτρας (υστερεκτομή). Η παύση της περιόδου, ως αποτέλεσμα της αφαίρεσης των ωοθηκών, ονομάζεται «χειρουργική εμμηνόπαυση». Η ξαφνική και πλήρης πτώση στα επίπεδα των ορμονών συνήθως προκαλούν ακραία συμπτώματα στέρησης, όπως εξάψεις κ.λπ. Η αφαίρεση της μήτρας χωρίς αφαίρεση των ωοθηκών δεν προκαλεί άμεσα την εμμηνόπαυση.
Η αδιάγνωστη και χωρίς θεραπεία νόσος Κοιλιοκάκη είναι ένας παράγοντας κινδύνου για πρόωρη εμμηνόπαυση. Η Κοιλιοκάκη μπορεί να παρουσιαστεί και χωρίς γαστρεντερικά συμπτώματα, οπότε πολλές περιπτώσεις ξεφεύγουν της έγκαιρης αναγνώρισης και μένουν αδιάγνωστες, οδηγώντας σε κίνδυνο μακροπρόθεσμων επιπλοκών. Μια αυστηρή δίαιτα χωρίς γλουτένη μειώνει τον κίνδυνο σε αυτές τις γυναίκες, αφού με την έγκαιρη διάγνωση και τη θεραπεία της Κοιλιοκάκης παρατηρείται κανονική διάρκεια εμμήνου ρήσεως και φυσιολογική εμμηνόπαυση.
Η πρόωρη ωοθηκική ανεπάρκεια –επίσης παράγοντας πρόωρης εμμηνόπαυσης– μπορεί να διαγνωστεί από τα υψηλά επίπεδα στο αίμα της ωοθυλακιοτρόπου ορμόνης και της ωχρινοτρόπου ορμόνης. Άλλες γνωστές αιτίες πρόωρης ωοθηκικής ανεπάρκειας περιλαμβάνουν αυτοάνοσες διαταραχές, νόσο του θυρεοειδούς, σακχαρώδη διαβήτη, χημειοθεραπείες, ακτινοθεραπείες κ.ά. Ωστόσο, στην πλειονότητα των περιπτώσεων πρόωρης ωοθηκικής ανεπάρκειας η αιτία είναι άγνωστη, δηλαδή ιδιοπαθής.
Οι γυναίκες που έχουν μια λειτουργική διαταραχή η οποία επηρεάζει το αναπαραγωγικό σύστημα (π.χ., ενδομητρίωση, σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών, καρκίνος των αναπαραγωγικών οργάνων) μπορεί να μπουν στην εμμηνόπαυση σε νεαρότερη ηλικία. Οι λειτουργικές διαταραχές συχνά επιταχύνουν σημαντικά τη διαδικασία της εμμηνόπαυσης.

Αρκετά συχνά η πρόωρη εμμηνόπαυση σχετίζεται και με ψυχολογικούς παράγοντες, όπως ένα σοκ, μια περίοδος πένθους κ.ά.
Πάντως, στις φυσιολογικές περιπτώσεις, η εμμηνόπαυση συμβαίνει λόγω μείωσης της παραγωγής των οιστρογόνων και της προγεστερόνης από τις ωοθήκες. Ενώ τυπικά δεν απαιτείται η διάγνωση της εμμηνόπαυσης, μπορεί να επιβεβαιωθεί με τη μέτρηση των επιπέδων των ορμονών στο αίμα ή στα ούρα.

Διαβάστε επίσης

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept