H «άρρωστη» σχέση: Τι κάνουμε;

210

H βία εκφράζεται με πολλούς τρόπους, αλλά είναι πιο εύκολα αναγνωρίσιμη όταν είναι «κραυγαλέα»: ξύλο, τραυματισμοί, ακρωτηριασμοί, σκοτωμοί, βιασμοί, σεξουαλική και οικονομική εκμετάλλευση και οτιδήποτε έχει φανερά, μετρήσιμα καταστροφικά αποτελέσματα ή προσβάλλει τα ήθη (εμφανής ψυχολογική βλάβη, εξαναγκασμός σε εγκληματικές πράξεις, απειλές βίας, εκβιασμοί, περιορισμός κίνησης, εκμετάλλευση, καταστροφή περιουσίας κ.λπ.).
Ωστόσο, η βία συχνά έχει μακροπρόθεσμα καταστροφικά αποτελέσματα, όταν εκφράζεται με μορφές όχι τόσο εύκολα αναγνωρίσιμες, αλλά, δυστυχώς, ευρύτατα διαδεδομένες, συχνά χωρίς καν τη συνειδητοποίηση ούτε του θύματος ούτε του θύτη, όπως για παράδειγμα η λεκτική, η συναισθηματική και η ψυχολογική βία.

Υπάρχουν πολλοί διαστροφικοί τρόποι να συνυπάρχουμε. Σε μερικές σχέσεις και ακόμη περισσότερους γάμους ταιριάζει η παροιμία «χρειάζονται δύο χέρια για να χτυπήσουν παλαμάκια».

Πολλά ζευγάρια συχνά σχετίζονται μεταξύ τους χρησιμοποιώντας βίαιη συμπεριφορά. Δημιουργείται μια σχέση φόβου, εξάρτησης, κτητικότητας, ασάφειας και αβεβαιότητας – όλα κατάλληλα συστατικά για να επικρατήσει μια κατάσταση άκρως άνιση και διαβρωτική. Το θύμα και ο θύτης μπλέκονται σε έναν χορό που τα βήματα δεν έχουν αρμονία, ρυθμό ή κανόνες. Ο ισχυρότερος από τους δύο αναλαμβάνει τον ρόλο του τύραννου. Βρίζει, κακομεταχειρίζεται και επικρίνει το ταίρι του.  Όταν ο ένας από τους δύο συντρόφους δεν αντέχει τη διαφορετικότητα του άλλου, την ανεξαρτησία του, την υποκειμενικότητα στη σκέψη του, τότε προσπαθεί να τον καθυποτάξει με κάθε τρόπο, ακόμη και με τους πιο ανορθόδοξους χειρισμούς. Η βαθύτερη αιτία γι’ αυτήν τη συμπεριφορά είναι ο φόβος ότι μπορεί να απολέσει την εξουσία του, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η επιθετικότητα, κάτω από την οποία βρίσκεται ένα συναισθηματικό έλλειμμα ή κενό αλλά και η αγωνία ότι θα χάσει τον έλεγχο. Η βία εμφανίζεται όταν ένα άτομο νιώθει ότι ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της ύπαρξής του απειλείται, οπότε αναπτύσσει διαστροφικές άμυνες, καταφεύγοντας στην «εύκολη» λύση.

Φυσικά, τέτοιες συμπεριφορές δεν παρατηρούνται μόνο μέσα σε μια σχέση ή σε έναν γάμο, αλλά σε ολόκληρο το κοινωνικό σύνολο, του οποίου η οικογένεια είναι, βέβαια, υποσύνολο: Στην εργασία, την πολιτική, το σχολείο, τις φιλικές σχέσεις, τις παρέες κ.α.

Όπως σε κάθε μορφή συνύπαρξης, τα ζευγάρια αποτυγχάνουν να ευτυχίσουν, να ζήσουν αρμονικά γιατί αρνούνται να αναλάβουν την ευθύνη των πράξεών τους. Ο θύτης μισεί το θύμα και πολλές φορές, εκτός από την άρνηση της παραδοχής αυτού του συναισθήματος, αρέσκεται και ικανοποιείται όταν βλέπει το ταίρι του να πονάει και να καταρρακώνεται από τις επιθέσεις του, αντλώντας από αυτό μια διεστραμμένη αίσθηση νίκης και υπεροχής.

Η ζήλια και ο ανταγωνισμός ενυπάρχουν πολύ συχνά πίσω από αυτές τις αρρωστημένες πράξεις. Η παθολογική ζήλια δεν αφορά στα ταλέντα, την εξυπνάδα ή την ομορφιά του/της συντρόφου, παρόλο που το θύμα ίσως το αντιλαμβάνεται με αυτόν τον τρόπο και, υποσυνείδητα, κολακεύεται και, συνεπώς, συγχωρεί τον βασανιστή του. Το θύμα παρουσιάζει υποταγή, φόβο, σύγχυση, αμφιβολία, ενοχή, άγχος και απομόνωση, αλλά οι λόγοι αυτής της παραίτησης δεν είναι και τόσο απλό να εξηγηθούν. Τις πολλές φορές υπάρχουν περίπλοκα, ασυνείδητα συμπλέγματα, πολλά από τα οποία έχουν προκληθεί από την παιδική ή και τη βρεφική ηλικία.

 

Η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία!

Το θέμα είναι να αντιδράσετε όσο πιο νωρίς γίνεται και να βάλετε όρια. Αν αργήσετε να επισημάνετε στο ταίρι σας όσα σας ενοχλούν, είναι πολύ πιθανό οι συμπεριφορές και οι αντιλήψεις του για τη σχέση σας να παγιωθούν και, όσο περνά ο χρόνος, όλο και πιο δύσκολο να αλλάξουν.

Καλό είναι τα όποια ξεκαθαρίσματα να γίνονται πριν από τον γάμο. Ωστόσο, αν όταν παντρευτήκατε, δεν φανταζόσασταν ότι ο/η σύζυγός σας θα σας μιλούσε υποτιμητικά και θα ήταν αγενής απέναντί σας και πλέον είστε απογοητευμένες/οι και κάθε μέρα του έγγαμου βίου σας μοιάζει με βασανιστήριο, προφανώς θα αναρωτιέστε αν έχετε κάνει κάτι λάθος ή αν φταίτε εσείς γι’ αυτήν τη συμπεριφορά απέναντί σας . Σίγουρα δεν θέλετε να ζήσετε έτσι όλη σας τη ζωή. Υπάρχουν πράγματα που μπορείτε να κάνετε, ώστε να αλλάξετε τις κακές συνθήκες. Οι ειδικοί προτείνουν ορισμένους τρόπους που θα σας βοηθήσουν να δημιουργήσετε ένα καλύτερο και πιο ζεστό οικογενειακό περιβάλλον και να επηρεάσουν θετικά το ταίρι σας.

  1. Μην κατηγορείτε τον εαυτό σας: Πριν από όλα, θα πρέπει να πιστέψετε ότι δεν είναι απαραίτητα δικό σας λάθος. Κάθε πρόσωπο είναι υπεύθυνο για τον τρόπο που αντιδρά σε μια κατάσταση. Είναι γνωστό ότι ο/η σύζυγος με την καταχρηστική συμπεριφορά μεταφέρει το φταίξιμο στο ταίρι του. Αυτή είναι η στάση κάποιου που δεν αναγνωρίζει τα λάθη του ή δεν δέχεται ότι αυτός/ή πρέπει να αλλάξει.
  2. Αφήστε τον μόνο/η: Αν υποψιάζεστε ότι η «παράσταση» όπου να ’ναι θα ξεκινήσει, βγείτε έξω, για να πάρετε λίγο καθαρό αέρα. Μπορείτε ακόμη να του/της πείτε ότι πρέπει να βοηθήσετε τα παιδιά σας με τη σχολική εργασία τους ή να σκεφτείτε κάτι που να σας δίνει τη δυνατότητα να φύγετε. Να είστε βέβαιος/η ότι ο/η σύντροφός σας θα απογοητευθεί και θα προβληματισθεί. Άλλωστε, χωρίς ακροατήριο, το πιθανότερο είναι το «δράμα» να μην έχει καμία γοητεία…
  3. Αποφύγετε να προσβληθείτε: Δεν είναι εύκολο να μην προσβληθείτε ακούγοντας σκληρά λόγια, αλλά, αν συνειδητοποιήσετε ότι εκείνος/η είναι λάθος και όχι εσείς, θα είναι ευκολότερο.
  4. Αντιδράστε διαφορετικά: Αν είναι αγενής ή υβριστικός/ή μαζί σας, απαντήστε με χαμηλή φωνή και χαμογελαστό πρόσωπο. Συνήθως αυτό λειτουργεί αποτρεπτικά.
  5. Πάρτε τον/τη μια αγκαλιά: Συνήθως η αγκαλιά λειτουργεί θετικά. Εάν ο/η σύζυγός σας είναι θυμωμένος/η και σας προσβάλει, δείξτε του/της αγάπη.
  6. Επιλέξτε την κατάλληλη στιγμή για να μιλήσετε για ορισμένα θέματα: Το πιο πιθανό είναι ο/η σύζυγός σας να μην είναι προσβλητικός απέναντί σας 24 ώρες το 24ωρο. Όταν είναι σε καλή διάθεση, αρπάξτε την ευκαιρία να ασχοληθείτε με πιο περίπλοκα θέματα, όπως τα οικονομικά της οικογένειας, τις μεταξύ σας συμπεριφορές, τις ανάγκες σας, τα παράπονά σας κ.ά.
  7. Κάντε μια σοβαρή συζήτηση: Επιλέξτε μια ήσυχη στιγμή, με λιγότερους περισπασμούς, για να κάνετε μια σοβαρή συζήτηση. Ρωτήστε τον/τη σύζυγό σας: «Πιστεύεις πως είναι φυσιολογικό για κάποιον να φέρεται όπως εσύ, ειδικά στον άνθρωπό του;». «Πώς νομίζεις ότι αισθάνομαι με αυτήν τη συνεχή συναισθηματική κακοποίηση;». «Πώς θα αισθανόσουν στη θέση μου;». «Πόσο καιρό πιστεύεις ότι θα αντέξει η αγάπη μου για σένα με αυτήν σου τη συμπεριφορά;». «Δεν πιστεύεις ότι πρέπει να αλλάξεις;». «Τι μπορώ να κάνω για να σε βοηθήσω;». Βρείτε κι άλλες κατάλληλες ερωτήσεις. Στόχος σας είναι να ανακαλύψετε εάν ο/η σύζυγός σας αισθάνεται άνετα όταν ενεργεί με αυτόν τον τρόπο ή αν αυτός/αυτή θεωρεί ότι κάνει λάθος.
  8. Δώστε στον/στη σύζυγό σας μια προθεσμία: Αφού ενημερωθείτε για τη θέση του/της συζύγου σας σχετικά με τη συμπεριφορά του/της, δείξτε του/της ότι επιθυμείτε να λυθεί το πρόβλημα το συντομότερο δυνατόν. Μιλήστε με έναν σύμβουλο και θέστε στόχους και προθεσμίες.

Αν ύστερα από όλες τις ειλικρινείς σας προσπάθειες και τις σαφείς εξηγήσεις σας, ο/η σύζυγός σας δεν δείχνει καμία διάθεση να βελτιωθεί, τότε μπορεί να χρειαστεί να εξετάσετε άλλες επιλογές, όπως το διαζύγιο. Δεν πρέπει να αισθάνεστε ανασφαλείς και δυστυχείς στη συζυγική σας σχέση.

Διαβάστε επίσης

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept