Τι πρέπει να ξέρετε για τον διαβήτη κύησης

39

Ο διαβήτης που αναπτύσσεται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης αποτελεί μια παροδική -τις περισσότερες περιπτώσεις- διαταραχή του μεταβολισμού της γλυκόζης. Αναφέρεται ότι σχεδόν το 7% των κυήσεων θα έχει επιπλοκές από διαβήτη κύησης και το ποσοστό αυτό αναμένεται να αυξηθεί λόγω της εντονότερης παρουσίας των παραγόντων κινδύνου, όπως η παχυσαρκία στον πληθυσμό γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας.

Εξ ορισμού, ο διαβήτης κύησης περιλαμβάνει γυναίκες οι οποίες πριν από την εγκυμοσύνη δεν εμφάνιζαν πρόβλημα στον μεταβολισμό της γλυκόζης. Η κατάσταση οφείλεται στην αντίσταση στην ινσουλίνη. Με άλλα λόγια, συμβαίνει επειδή ο οργανισμός δεν μπορεί να παράγει όση ινσουλίνη χρειάζεται για να αντεπεξέλθει στις αυξημένες ανάγκες που συνεπάγεται μια κύηση, με αποτέλεσμα τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα να αυξάνονται. Ο διαβήτης κύησης εκδηλώνεται μετά το μέσον και προς το τέλος μιας εγκυμοσύνης.

 

 

 

Διάγνωση – Παράγοντες Κινδύνου

Η διάγνωση του διαβήτης κύησης συνήθως γίνεται μέσα από συγκεκριμένο screening, ώστε να διαπιστωθεί η πάθηση προτού εκδηλωθούν οι επιπλοκές της υπεργλυκαιμίας ή, ακόμη καλύτερα, προτού «εγκατασταθεί» η υπεργλυκαιμία στην έγκυο. Έτσι, συνιστάται να ελέγχεται η γλυκόζη νηστείας αρχικά, στην πρώτη επίσκεψη, στην αρχή της κύησης, για να βρεθούν και να αντιμετωπισθούν εκείνες οι (λίγες) γυναίκες που πάσχουν από σακχαρώδη διαβήτη και δεν το είχαν διαγνώσει προηγούμενα.

 

Την 24η με 28η εβδομάδα κύησης συνιστάται να γίνεται η λεγόμενη «Δοκιμασία Φόρτισης με Γλυκόζη» (αναφέρεται ως Καμπύλη Σακχάρου). Πρόκειται για τη μέτρηση των επιπέδων γλυκόζης της εγκύου σε νηστεία και, στη συνέχεια, αφού της χορηγηθεί μια συγκεκριμένη ποσότητα γλυκόζης (σε πόσιμη μορφή), η μέτρηση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα της κατά την 1η, τη 2η και την 3η ώρα. Η εξέταση αυτή σήμερα συνιστάται σε όλες τις γυναίκες σε κύηση, όμως έχει αποδειχθεί ότι υπάρχουν ειδικοί παράγοντες που φαίνεται να προδιαθέτουν ή να συνδέονται με συχνότερη εμφάνιση διαβήτη κύηση, όπως:

  • Η ηλικία της εγκύου (μεγαλύτερη από 35-40 χρόνια).
  • Παχυσαρκία (BMI πριν από την εγκυμοσύνη > 30).
  • Προηγούμενη εγκυμοσύνη στην οποία να έχει εμφανιστεί διαβήτης κύησης.
  • Ισχυρό οικογενειακό ιστορικό για σακχαρώδη διαβήτη.
  • Έντονη γλυκοζουρία (εμφάνιση γλυκόζης στα ούρα).
  • Ιστορικό ανεξήγητου εμβρυικού ενδομήτριου θανάτου.

 

Οι γυναίκες που έχουν κάποιον από αυτούς τους παράγοντες κινδύνου, θα πρέπει οπωσδήποτε να ελέγχονται για διαβήτης κύησης και ο έλεγχος αυτός -ανάλογα με την εκτίμηση του γιατρού τους- θα μπορούσε να γίνει και στη μικρότερη δυνατή ηλικία κύησης. Συνέπειες του διαβήτης κύησης για την έγκυο και το έμβρυο Οι περισσότερες γυναίκες που θα εμφανίσουν διαβήτη στην κύηση θα έχουν ομαλές εγκυμοσύνες και θα γεννήσουν υγιή νεογνά, με την προϋπόθεση ότι ελέγχουν και ρυθμίζουν σταθερά τα επίπεδα γλυκόζης τους.

Σε κάποιες περιπτώσεις, ειδικά αν η πάθηση δεν αναγνωρισθεί, οι συνέπειες μπορεί να είναι σοβαρές.

– Η υπεργλυκαιμία της μητέρας, μπορεί να προκαλέσει υπερβολική παραγωγή ινσουλίνης από το έμβρυο, γεγονός που συνδέεται με υπερβολική αύξηση του βάρους του εμβρύου, η οποία δεν ακολουθείται από ανάλογη ωρίμανση – μια κατάσταση που ονομάζεται μακροσωμία. Ο αρρύθμιστος διαβήτης κύησης όπως και ο προϋπάρχων διαβήτης συνδέονται με μακροσωμία, υψηλά ποσοστά ενδομήτριων θανάτων των εμβρύων, προεκλαμψία, επεμβατικό τοκετό και ανάγκη καισαρικής τομής. (Ο αρρύθμιστος Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1 συνδέεται κάποιες φορές με σοβαρές δυσπλασίες στα έμβρυα, οι οποίες εμφανίζονται από την αρχή της εγκυμοσύνης και είναι ασύμβατες με τη ζωή – η κατάσταση αυτή δεν αφορά τον διαβήτης κύησης.)

– Τα νεογνά που γεννιούνται έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εκδηλώσουν υπογλυκαιμία και να χρειασθούν ειδική φροντίδα στις μονάδες νεογνών. Επιπλέον, τα παιδιά αυτά ενδέχεται να παρουσιάσουν παχυσαρκία ή άλλες επιπλοκές αργότερα στη ζωή τους.

– Οι γυναίκες, τέλος, που εμφάνισαν διαβήτης κύησης έχουν περίπου 50% μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν αργότερα σακχαρώδη διαβήτη.

 

Αντιμετώπιση

Σε γυναίκες που διαπιστώνεται με διαβήτης κύησης χρειάζεται να δοθούν ειδικές οδηγίες και κάποιες φορές να συμβουλευθούν ειδικούς για την περίπτωσή τους μαιευτήρες, ενδοκρινολόγους, διαιτολόγους κ.λπ., ώστε να επιτύχουν την ομαλή πορεία της εγκυμοσύνης τους. Ακόμη επιβάλλονται:

– Υγιεινή διατροφή και άσκηση: Η πλέον σημαντική παρέμβαση στον διαβήτης κύησης είναι η καθιέρωση υγιεινών συνηθειών διατροφής και ήπιας σωματικής άσκησης. Ο διαβήτης βελτιώνεται στις περισσότερες περιπτώσεις μόνο με τα μέτρα αυτά, οπότε συχνά η σύσταση μιας ειδικής προσαρμοσμένης δίαιτας αρκεί για τη διατήρηση σταθερών και φυσιολογικών επιπέδων γλυκόζης, χωρίς άλλη φαρμακευτική αγωγή.

– Έλεγχος της γλυκόζης αίματος της εγκύου: Μετά τη διάγνωση διαβήτης κύησης, η έγκυος χρειάζεται να εκπαιδευθεί και να ελέγχει το σάκχαρό της καθημερινά και σε πολλαπλά δείγματα. Σε περίπτωση κατά την οποία τα αποτελέσματα δεν είναι ικανοποιητικά για 1-2 εβδομάδες ή αν υπάρχουν υπερηχογραφικές ενδείξεις ότι το έμβρυο είναι μεγαλύτερο από το αναμενόμενο, συνιστάται να ξεκινήσει η αντιδιαβητική φαρμακευτική θεραπεία.

– Υπερηχογραφικός έλεγχος εμβρύου: Όταν διαπιστωθεί διαβήτης κύησης, ο έλεγχος του εμβρύου συνιστάται να γίνεται πιο τακτικά από τις συνήθεις οδηγίες, ώστε να ελέγχεται ενδεχόμενη εκτροπή του βάρους του εμβρύου ή κάποια άλλη επιπλοκή.

– Θεραπεία: Περίπου 1 στις 5 γυναίκες με διαβήτης κύησης θα χρειασθεί φαρμακευτική θεραπεία. Η θεραπεία αυτή ξεκινά με χορήγηση ενέσιμης ινσουλίνης, ως θεραπεία πρώτης γραμμής. Παρά το ότι σήμερα υπάρχουν μελέτες που δείχνουν ότι κάποια από του στόματος αντιδιαβητικά, όπως η μετφορμίνη, μπορούν να διορθώσουν την υπεργλυκαιμία στην εγκυμοσύνη χωρίς σοβαρές επιδράσεις στο έμβρυο, η ινσουλίνη είναι το φάρμακο στο οποίο υπάρχουν μεγαλύτερη εμπειρία και αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα.

 

Τοκετός

Η συνεργασία με τον μαιευτήρα κατά την πορεία μιας εγκυμοσύνης με διαβήτης κύησης είναι σημαντική. Ο χρόνος και ο τρόπος του τοκετού θα καθορισθούν εξατομικευμένα. Ιδανικά, ο τοκετός είναι καλό να γίνει μεταξύ των 38 και των 40 εβδομάδων κύησης, ανάλογα με τις συνθήκες. Προγραμματισμός για φυσιολογικό τοκετό, κατόπιν πρόκλησης ή αυθόρμητα, αφορά σε εγκυμοσύνες στις οποίες το έμβρυο δεν εμφανίζει δυσφορία στην παρακολούθηση και δεν εμφανίζεται μακροσωμικό στις μετρήσεις του, στο τέλος της εγκυμοσύνης. Η γυναίκα θα πρέπει να ενημερώνεται για τα οφέλη του κολπικού τοκετού και να επιλέξει να επιχειρήσει να γεννήσει φυσιολογικά. Σε αρκετές περιστάσεις, όμως, για την ασφάλειά της καθώς και για την ασφάλεια του εμβρύου, η καισαρική τομή μπορεί να δώσει λύση, ειδικά σε περίπτωση επιπλοκών που απαιτούν άμεση παρέμβαση ή όταν κατά την εκτίμηση του μαιευτήρα η γέννηση του νεογνού κολπικά είναι επισφαλής ή αδύνατη. Ο τοκετός με οποιοδήποτε τρόπο θα πρέπει να γίνεται σε οργανωμένο μαιευτήριο, ώστε να υπάρχει δυνατότητα να παρακολουθείται η επίτοκος ως προς τα επίπεδα γλυκόζης της σε όλη την πορεία, αλλά και για να παρασχεθεί η ειδική φροντίδα σε όποια νεογνά τη χρειασθούν κατά τις πρώτες ώρες της ζωής τους.

 

Μετά τον τοκετό

Η γυναίκα συνεχίζει να ελέγχεται για υπεργλυκαιμία για ένα διάστημα περίπου 6 εβδομάδων μετά τον τοκετό, οπότε αναμένεται να επιστρέψει στην προ της κύησης φυσιολογία της. Η πιθανότητα, η ίδια γυναίκα που εμφάνισε διαβήτης κύησης να αναπτύξει σακχαρώδη διαβήτη μετά 10-15 χρόνια είναι ιδιαίτερα μεγάλη και φθάνει το 50%.

Παρ’ όλα αυτά, η αντιμετώπιση μιας τέτοιας κατάστασης κατά την εγκυμοσύνη συχνά αποτελεί αφορμή για υιοθέτηση συνηθειών και την εμπειρία μεθόδων οι οποίες μπορεί να αποτελέσουν σημαντική προστασία για τον μελλοντικό αυτόν κίνδυνο. Όλες οι γυναίκες πρέπει να μειώσουν ή να εξαλείψουν τους παράγοντες κινδύνου που επιβαρύνουν τον τρόπο ζωής τους. Έτσι, συνιστάται να καθιερώσουν υγιεινές συνθήκες διατροφής και καλό σωματικό βάρος, να ασκούνται τακτικά και, τελικά, να προστατεύσουν τον εαυτό τους από τον καρδιαγγειακό κίνδυνο που έρχεται ως συνέπεια του διαβήτη και του μεταβολικού συνδρόμου.

Διαβάστε επίσης

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept